Hoera, ik ben (g)een grijze muis.         BN/DESTEM    31-10-2008    Guus Urlings

Gelukkig, ik ben een grijze muis! Annette Dekkers.

In het genoemde artikel worden meningen weergegeven die aansluiten bij mijn kijk op het leven. Te krampachtig wordt vaak gezocht naar een levensinvulling. De invulling ligt vaak voor je voeten. De moeilijkheid is het zien, het inzien.
Enkele zinnen heb ik gebruik als antwoord op de volgende vragen:

Wat moet ik doen?      [L]
       Zoek je unieke gave, iedereen heeft wel iets waar hij goed in is, en bouw die uit zo ver je kunt.
       Die gave die je ruimte geeft aan genieten, tevredenheid en geluk.

Wat mag ik hopen?     [U]
       De werkelijkheid onder ogen zien en met goede moed en realistische plannen verder gaan.

Wat kan ik weten?      [S]
        Een waardevolle bijdrage aan de wereld te leveren.

Hoera, ik ben (g)een grijze muis. (artikel)

Niemand wil middelmatig zijn, iedereen is uit op succes en erkenning. Maar het is slechts een enkeling gegeven écht succesvol te zijn. De meerderheid van de mensheid behoort per definitie tot de grijze middelmaat. Maar dat is nog geen reden om zich echter niet ongelukkig of mislukt te voelen, vindt trainer/coach Anneke Dekkers. Zij schreef een 'provocatief zelfhulpboek voor middelmatige mensen.

Wie hoort dat hij middelmatig is, is daar niet blij mee. "Het zou verwonderlijk zijn als het anders was, want onze hele samenleving streeft naar succes, excelleren, bijzonder zijn. Tot de middelmaat behoren, betekent derhalve dat je gefaald hebt", zegt trainer/coach Anneke Dekkers, auteur van het boek Gelukkig, ik ben een grijze muis!
Maar is dat ook zo? Minister-president Jan Peter Balkenende klaagde eind vorig jaar over de 'mentaliteit van middelmatigheid'. 'Waarom genoegen nemen met een zesje? Waarom middelmatigheid tot deugd verheffen?', vroeg hij zich af. Om er een lofzang aan vast te koppelen over de VOC-mentaliteit. De mentaliteit van de Gouden Eeuw, toen Nederland, volgens Balkenende, bol stond van dynamiek, ondernemingszin en innovatief vermogen. Er werd her en der lacherig op gereageerd, maar geeft aan hoe de maatschappij denkt over middelmatigheid.
Wil een samenleving vooruitkomen, concludeert Dekkers, dan zou ze dus moeten bestaan uit enkel excellente, innovatieve en ambitieuze mensen. Daar plaatst ze al kanttekeningen bij. "Wee het land dat uitsluitend bevolkt wordt door uitmuntende mensen! Zo'n land is als een voetbalelftal van uitsluitend Johan Cruijffs. Voor het evenwicht en de taakstelling is dat totaal verkeerd. Wat moet er terechtkomen van alle briljante ideeën als er niemand is om ze uit te voeren, om voor het eten te zorgen, het afval op te halen? We hebben waterdragers nodig. Middelmatigheid is de smeerolie van de samenleving. "Dekkers plaatst grijze muizen niet op een voetstuk, maar ze heeft een hekel aan hen die middelmatigheid beschouwen als onwil om de godgegeven talenten ten volle te benutten en de samenleving optimaal van dienst te zijn. Dat is, vindt ze, een schromelijke onderschatting van de realiteit, van de ervaringen van alledag. Die realiteit is dat veel mensen, hoe goed ze ook hun best doen, nooit de top zullen bereiken. Omdat het er gewoonweg niet in zit.
Daar gaan, schrijft Dekkers, de 'gewone zelfhulpboeken' vaak de mist in. "Die beloven ons nog steeds schatten, ver aan de horizon. Een rijker leven, afvallen zonder moeite, passie in je relatie.  Ze gaan uit van wat je nog niet hebt, maar wel kunt krijgen. Als je de instructies maar opvolgt."
Het eeuwige optimisme à la Ratelband: je hebt het in je, je kunt álles, als je het maar wilt! Daar gaat het bij middelmatige mensen vaak mis. Omdat er een beroep wordt gedaan op talenten die er vaak niet zijn. Gevolg: mensen haken halverwege mismoedig af, voelen zich slechts bevestigd in hun 'mislukt zijn' en slaan het boek dicht zonder dat ze er ook maar iets beter van zijn geworden. Integendeel. Ze worden er eerder depressief van.
Toch gaat de schrijfster niet uit van het idee dat de middelmatigen dan maar achterover moeten gaan hangen. In de woorden van Dekkers: "Ik help mensen de werkelijkheid onder ogen te zien en met goede moed en realistische plannen verder te gaan. Bevrijd van alle 'moeten' en misplaatste verwachtingen. " Die verwachtingen bestaan niet alleen van uit de samenleving. Mensen hebben ook vaak misplaatste verwachtingen over zichzelf, gaan uit van een ideaalbeeld waaraan ze graag willen voldoen, maar dat in de praktijk te hoog gegrepen is.
"We willen succesvol zijn. We dromen ervan opgetild te worden uit de middelmatigheid, er werkelijk toe te doen, een verandering op deze aarde teweeg te brengen, niet onopgemerkt geleefd te hebben."
Dat valt niet mee. Het uitgangspunt van alles: je moet het doen met de (middelmatige) talenten die je hebt. Dat hoeft geen ramp te zijn, volgens Dekkers. "Heel wat mensen zijn beroemd geworden ondanks hun middelmatige talent. Neem Frans Bauer, een man met een mooie, maar niet uitzonderlijke stem. Maar hij gelooft in zichzelf, weet wat hij wil, werkt hard, buit zijn mogelijkheden uit, blijft 'gewoon', is positief ingesteld en weet met zijn muziek de harten van veel mensen te raken. Zijn karakter hielp hem naar de top."
Met talent en karakter moet je de strijd met je middelmatigheid aangaan. Zoek je unieke gave, iedereen heeft wel iets waar hij goed in is, en bouw die uit zo ver je kunt. Probeer eerlijk te kijken naar je zelf, je karakter. Werk aan verbetering. Stel vooral reële doelen, mik niet op het onhaalbare. Maar ook: wees niet bang te bluffen als dat nodig is om je doelen te bereiken. En word gerust woedend als het niet meteen lukt. Woede is een onderschatte emotie die een onvermoede bron van energie los kan maken. Een van de provocatieve stellingen van Dekkers luidt: "Wie niet boos durft te zijn, zal nooit boven de middelmaat uitstijgen."
En dan, als je je uiterste best hebt gedaan het onderste uit de kan te halen, komt uiteindelijk toch het moment van de waarheid. Dat je de waarheid over jezelf onder ogen moet zien en erkennen moet: hier sta ik, ik kan niet anders, ik kan niet beter.
Dat klinkt deprimerend, maar is het niet. Integendeel. Dekkers: "De enige manier om een beter, succesvoller mens te worden, is te erkennen dat het je niet gelukt is." Paradoxaal? Misschien. Maar afscheid nemen van je eigen (onhaalbare) ideale 'ik' werkt bevrijdend. "Het heerlijke van middelmatig zijn, is dat je jezelf niet meer zo serieus hoeft te nemen. Je ideale 'ik' hijgt niet meer in je nek. Je ego is niet meer zo'n dwingeland."Dat geeft ruimte aan genieten, tevredenheid, geluk. Te simpel? Nee. Want middelmatigheid accepteren en erin berusten, betekent niet dat je geen zinvolle bijdrage aan de wereld kunt leveren Dekkers: "Er bestaat nog wel eens het misverstand dat je als middelmatige slechts een onbenullig leven kunt leiden. Dat is een beperkte invulling van wat zinvol zou zijn. 'Zin' zegt iets over de betekenis die je geeft aan wat je doet. Het zegt iets over wat voor jou het doel of nut is van je activiteiten. Als jij het belangrijk vindt je naaste te helpen, dan is een bezoek aan de zieke buurvrouw zinvol. Als jij het belangrijk vindt in harmonie met de natuur te leven, dan is werken in een biologische groentetuin zinvol."
Dekkers sluit haar boek af met de 'Catechismus van de middelmatige mens'. Vraag 22: 'Waaruit bestaat onze zin in het leven?' Antwoord 'Onze zin bestaat hieruit dat we onze middelmatige doch waardevolle bijdrage leveren aan de wereld. Zonder deze bijdrage zou de wereld overgeleverd zijn aan winnaars en verliezers, Dat betekent oorlog, uitbuiting, machtsmisbruik, armoede. De middelmatige mens zorgt voor evenwicht en continuïteit in de samenleving. Een waarlijk zinvolle bijdrage.'
Anneke Dekkers - Gelukkig, ik ben een grijze muis! Provocatief zelfhulpboek voor middelmatige mensen. Uitgever: Pearson Education, Amsterdam. Prijs 19,95 euro.
www.ikeengrijzemuis.nl